Poeziya
Günəşin qatilliyi
Ədəbiyyatın panteistik gedişlərindən fraqmentlər Fəxri Uğurlu Budda fəlsəfəsinin mahiyyətini ifadə eləyən belə bir kəlam var: “Bizim varlığımız əbədi yoxluğumuz arasında qısa fasilədir”. XVII əsrin böyük yapon şairi, buddizmin ən yaxşı ifadəçilərindən biri Basönün məşhur hokkusu da elə bu kəlama il...
Fikrin libası
Ədəbi üslub həndəvərində gəzişmələr Fəxri Uğurlu Üslub fikrin, ideyanın libasıdır. Forma məzmunun əyninə oturmasa, sənət əsəri yaranmaz. Nə demək necə deməkdən əvvəl gəlir, forma məzmundan doğulur. Məsələn, “Hərb və sülh” əsərini bir cildə sığışdırmaq olarmı? Yeri gəlmişkən, Lev Tolstoy bu möhtəşəm ...
Dil qaydalarına nəzarətlə bağlı problem çoxdur
“Yeni Azərbaycan” qəzetinin redaksiyasında Fəxri Uğurlunun moderatorluğu ilə ana dilimizin, dilçiliyimizin problemlərinə həsr olunmuş diskussiya aparılıb. Müzakirəyə AMEA Dilçilik İnstitutunun direktoru professor Nadir Məmmədli, filologiya elmləri doktoru, professor Qulu Məhərrəmli, Dövlət Dil Komis...
Təsir, yoxsa oğurluq?
Sənətdə bunları seçib ayırmaq elə də asan deyil Fəxri Uğurlu Ədəbi təsirlə ədəbi oğurluğu qarışdırmaq olmaz, hərçənd bunları bir-birindən ayırmaq elə də asan deyil. Məsələn, Onore de Balzakın “Qorio ata” romanının Şekspirin “Kral Lir” faciəsindən ilhamlandığına mənim şübhəm yoxdur, hər iki əsərdə in...
Janrın yaddaşı, fikrin əcdadı
Fəxri Uğurlu Janrın da yaddaşı var. Ənənəvi türk şeiri qəliblərində yazan şair bayatı yaddaşına, meyxanaçı əruz yaddaşına, romançı dastan yaddaşına söykənir. Məsələn, Baxtin Dostoyevski poetikasının sirrini çözəndə onu aparıb antik dövrün Menipp satirasına – menippeyalara calayırdı (hərçənd m...
Dili yuxudan oyatmaq
Fəxri Uğurlu Atamın anası Rəhimə nənəm rəsmi adı çərşənbə axşamı olan ikinci günə tək günü, şənbəyə cumertəsi (cuma ertəsi) deyərdi. Bir işə başlayacaqdıqsa siftəni bu iki günün birində eləməliydik, yoxsa nənəm göyü başımıza uçurardı. Yayın ortalarında, həmin o düşərli günlərin birində məni kənd uş...
Varlığımızın evini abadlaşdıraq
Fəxri Uğurlu Dil millətin başlıca atributudur. Dil yoxsa, millət də yoxdur. Şairlərin, yazıçıların, söz üstündə əsənlərin əməyinə rişxəndlə baxanlara demək istərdim ki, varlığınızı onlara borclusunuz, onların çörəyini yeyirsiniz, çünki əgər milli ədəbiyyatımızın qol-qanad verdiyi bu dil olmasaydı, ...
Hörmüzdün səltənətinə xoş gəldiniz!
Fəxri Uğurlu Əgər islam dini yaşadığımız bölgəyə ayaq açmasaydı, biz zərdüşti olsaydıq, “Məlikməmməd”, “Cırtdan” kimi nağıllarımız dini rəvayət, müqəddəs mətn sayılacaqdı. Bir dindar müsəlman, ya xristian bu gün Nuh, İbrahim, Yusif, Əyyub, Yunis, Davud, Süleyman, Musa kimi peyğəmbərlər haqqında dini...
Universal zamanın sahilində
Fəxri Uğurlu Məşhur rus jurnalisti, tənqidçisi Aleksey Suvorin 1901-ci ildə yazırdı: “İndi bizim iki hökmdarımız var: biri çar II Nikolay, o biri Lev Tolstoy. Hansı daha güclüdür? Nikolay padşah Tolstoya heç nə eləyə bilməz, onun taxtını laxlada bilməz, ancaq Tolstoy istəsə, çar nəslinin xanədanını ...
Vacib olan duyğuları tərbiyələndirməkdir
5-ci sinif üçün ədəbiyyat dərsliyinə (müəlliflər: Afət Süleymanova, Təranə Bağırova, İlhamə Muradova) dair qeydlər Fəxri Uğurlu Bəri başdan deyim ki, dərslikdəki bölgülər mənə həm qüsurlu, həm anlaşılmaz göründü. Əvvəla, bölgülərin nəzəri-filoloji prinsiplər üzrə aparılması, əsərlərin də bu prinsip ...
Dövlətin əli olmasa ədəbiyyatımız dünyaya çıxa bilərmi?
“Yeni Azərbaycan” qəzetinin redaksiyasında Fəxri Uğurlunun moderatorluğu ilə ədəbiyyatımızı dünyaya tanıtmağın yolları mövzusunda diskussiya aparılıb. Müzakirəyə “Şərq-Qərb” nəşriyyatının baş redaktoru, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Nərgiz Cabbarlı, “Qanun” nəşriyyatının redaktoru yazıçı Ş...
Dünyaya çıxmaq
Fəxri Uğurlu Son illər söhbətlərdə, diskussiyalarda, müsahibələrdə belə bir sualla tez-tez qarşılaşırıq: niyə bizim ədəbiyyatımız dünyaya çıxa bilmir, niyə bizim ölkəmizdə, tutalım, Markes, ya Pamuk yetişmir? Dünyaya çıxmaq. İlk təmasda qəribə səslənir, hələ adamın gözünün qabağına başı dumanda-bulu...
Atalı-analı yetimlər
Fəxri Uğurlu Son illər bu “gümüş” kəlamı tez-tez eşidirik: “Heç kim heç kimin kitabını oxumur”. Doğrudanmı belədir? Oxumurlarsa, niyə oxumurlar?.. Sovet dönəmi başa çatandan sonra ədəbiyyatımızda nisbi durğunluq yarandı, varislik prinsipi pozuldu. Bir çox mövzu aktuallığını itirdi, fəlsəfi-estetik ...
Çörəyi ver çörəkçiyə…
Latın qrafikasıyla çap olunmuş kitablarda nədən bunca nöqsana yol verilib? Fəxri Uğurlu Günlərin bir günü bir gənc həmkarımla dünya mədəniyyatı tarixinə dərin iz salmış kitablardan danışırdıq. Söhbət əsnasında məlum oldu ki, dostum Servantesin “Don Kixot” romanını yarımçıq oxuyub, daha dəqiqi, əsəri...
Eldar Həsənovun məhkəmədəki son sözü
Novator.az dövlət xadimi, ədliyyə general-leytenantı, alim Eldar Həsənovun 2022-ci il yanvarın 22-si Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsindəki son sözünü təqdim edir. 2020-ci il avqustun 13-də tutulan Eldar Həsənov bu son sözdən sonra çıxarılan hökmlə 10 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum ...
Tanış səltənətin sultanı
Uğurlu Fəxri Hörmətli Azər Abdulladan Ramiz Rövşən haqda xüsusi buraxılışa yazı yazmaq təklifi alanda Çexovun ən çox sevdiyim hekayələrindən olan «Rotşildin skripkası»nı, bilmirəm, neçənci dəfə oxuyurdum. Hekayənin qəhrəmanı tabutqayıran Yakov ömrü boyu əlləşib-vuruşub tabut düzəltməklə, arabir məc...
Ramiz Rövşən – 75
Şair Ramiz Rövşənin 75 yaşı tamam olub. Novator.az bildirir ki, 1946-cı il dekabrın 15-də doğulan Ramiz Rövşən filoloq və ssenarist ixtisasları üzrə iki ali təhsil alıb. “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında və Azərbaycan Tərcümə Mərkəzində məsul vəzifələr tutub. Bir neçə kitabın müəllifi olan Ramiz Röv...
Nizami Gəncəvinin “Yeddi gözəl”i İspaniyada nəşr olundu
Azərbaycanda elan olunmuş “Nizami Gəncəvi ili” ilə əlaqədar dahi şairin “Yeddi gözəl” poeması İspaniyada işıq üzü görüb. İlk dəfə Madriddə 2000-ci ildə işıq üzü görmüş kitab Nizami Gəncəvini İspaniyanın oxucu auditoriyasına “fars şairi” kimi təqdim edən ön sözlə nəşr olunmuşdu. Azərbaycan Dövlət Tər...
Ölmək asanlaşır
“Salam, necəsən, haralardasan?..” On altı il bir yerdə işlədik. Sonra da, az qala, hər gün zəngləşirdik, görüşürdük. Otuz il! Bir igidin ömrü! Sən hamıya, hər şeyə vaxt tapdın, Əhməd. Özündən başqa. Dərd qapını tez döymüşdü. Erkən yaşlarında ananı itirdin. Sonra doğulduğun yurdunu. Başkeçidə gedib o...
Klassikanı diri saxlamaq
“Nizami Gəncəvi ili”nin aktuallaşdırdığı məsələlərdən biri Fəxri Uğurlu Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin əməkdaşı Böyük ingilis ədibi Şelli deyirdi: “Şairlər dünyanın tanınmamış qanunvericiləridir”. Yəni çağdaş dünyanın proqressiv qanunları, beynəlxalq normaları, b...