Elm
Elmi kadrlar barədə rəsmi açıqlama
Azərbaycanda elmi kadrların hazırlanması ilə 2102 nəfər elmi rəhbər məşğul olur. Onların 59-u Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, 84-ü müxbir üzvü, 1528-i professor, 273-ü dosentdir. Novator.az bildirir ki, Dövlət Statistika Komitəsi belə hesabat yayıb. Rəsmi məlumata görə, 2017-ci ilin əvvəlin...
Binaların zəlzələyə davamlılığı yeni metodla öyrəniləcək
Azərbaycanda binaların seysmikliyə davamlılığının öyrənilməsi üçün yeni metodlar tətbiq ediləcək. Bunu Azərbaycanda səfərdə olan Kanadanın Geologiya Xidmətinin əməkdaşı, Viktoriya Universitetinin professoru Tuna Onur Milli Elmlər Akademiyası nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzində təqdimatl...
Azərbaycanda “Qırmızı kitab”a düşən 300 bitkinin yarıdan çoxu nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üz-üzədir
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Dendrologiya İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvi Tofiq Məmmədovun AZƏRTAC-a müsahibəsi – Tofiq müəllim, ekologiyanın qorunmasında yaşıllıqların rolunu necə dəyərləndirərdiniz? – Statistik məlumatlara görə, son vaxtlar iqlim dəyişikliyi, genefo...
Yalnız Yerdə rast gəlinən dalğa Günəşdə də müşahidə olunub
Amerikalı alimlər Günəşdə Rossbi dalğaları qeydə alıblar. Belə dalğalar indiyədək yalnız Yer planetində müşahidə edildiyindən fakt alimləri təəccübləndirib. Novator.az-ın məlumatına görə, bununla bağlı “Nature Astronomy” jurnalında dərc edilmiş yazıda deyilir ki, dalğanı Günəş sistemini öyrənən alim...
Alimlər su təmizləyən yeni filtr icad ediblər
“Water Research” jurnalı İsrail alimlərinin növbəti uğuru barədə geniş material dərc edib. Novator.az xəbər verir ki, nəşrin yazdığına görə, İsrailin kimyaçı mütəxəssisləri membranların köməyilə suyun tərkibindəki virusları məhv edib təmizləyən filtr icad ediblər. Ben-Qurion Universitetinin əməkdaşı...
Atmosferlə zəngin yeni planet aşkarlanıb
Astronomlar Yerdən 39 işıq ili uzaqlıqda yeni ekzoplanet kəşf ediblər. Ekzoplanet – Günəşdən kənar planet deməkdir. Belə planetlər Günəş sistemindən qıraqda ulduz ətrafında fırlanır. Novator.az-ın məlumatına görə, “Astronomical Journal” elmi nəşrində dərc olunmuş yazıda deyilir ki, alimlər yen...
Seysmoloqlar elmi işləri müzakirə ediblər
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin Elmi-Texniki Şurasının növbəti iclası keçirilib. Mərkəzin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Qurban Yetirmişli gündəliyi elan etdikdən sonra geologiya-mineralogiya elmlər doktoru, professor Adil Əliyev “Palçıq vulk...
Qar zəhərli maddələri udur
Kanadanın Makgill Universiteti alimlərinin araşdırması nəticəsində məlum olub ki, qar toksiki və kanserogen çirkləndirici maddələri özünə çəkə bilir. Araşdırmaya görə, qar – üzvi çirkləndiriciləri, zəhərli olan və xərçəng xəstəliyi yarada bilən, çoxnüvəli aromatik karbohidrogenləri absorbsiya ...
Elmi dərəcə və elmin dərəcəsi: ekspertlər nə deyir?
“Elm haqqında” qanuna (Qanun) görə, Azərbaycanda elm sahələri üzrə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru elmi dərəcələri var: məsələn, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, tarix üzrə elmlər doktoru. Əvvəllər elmi dərəcələr elmlər namizədi, elmlər doktoru kimi müəyyən olunmuşdu: məsələn, tarix elmləri namizədi, t...
Neytron ulduzlarda dağ müşahidə edilib
Varşava şəhərində yerləşən Kopernik adına Astronomik Tədqiqatlar Mərkəzinin əməkdaşları neytron ulduzlarda çox kiçik ölçüdə də olsa dağ müşahidə ediblər. Neytron ulduzlar – əsasən neytronlardan ibarət hidrostatik tarazlıqda olan ulduzlardır. Kainatda 500-dən çox neytron ulduzun olduğu ehtimal ...
40 ildən çoxdur gözdən itmiş kometa yenidən peyda olub
40 ildən çoxdur gözdən itmiş kometa yenidən Yerə yaxın məsafədə görünüb. Novator.az xəbər verir ki, bu kometanı ulduzlar sistemində, Əjdaha və Böyük ayı bürcləri arasında müşahidə etmək mümkün olub. Alimlər sözügedən kometanı 41Q/Tuttlaya-Cakobini-Kresaka adlandırırlar. O ən qədim kometalardan sayıl...
Hörümçəklər insanlardan və balinalardan çox yeyir
İsveçrəli alimlər hörümçəklərlə bağlı yeni açıqlamaları ilə dünyanı təəccübləndiriblər. Novator.az-ın məlumatına görə, Lunda Universitetinin alimi Klaus Birkhoferin və Bazel Universitetinin alimi Martin Nyuffelerin “Science of Nature” jurnalında dərc edilən məqaləsində bildirilir ki, hörümçəklər bal...
Kainatın ən soyuq planeti deqradasiyaya uğrayır
Kainatda ən soyuq yer – “dumanlı planet” adlanan Bumeranqdır. Bumeranqda 272 dərəcə şaxta hökm sürür. Novator.az-ın məlumatına görə, ABŞ-ın Reaktiv Hərəkat Laboratoriyasının, İsveç Çalmers Texniki Universitetinin və Çilinin Yeri və kosmosu öyrənən ALMA (Atacama Large Millimeter Arr...
Aydın Dadaşov vəfat edib
Tanınmış kinoşünas, əməkdar incəsənət xadimi, filologiya elmləri doktoru, professor Aydın Dadaşov martın 15-də qəflətən vəfat edib. Aydın Dadaşov 1952-ci ildə Ağdam şəhərində anadan olub. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin, Sankt-Peterburq Teatr Akademiyasının, Moskva Kinematoqrafiya İnstitut...
Marsı ekoloji çirklənmədən qorumaq üçün yeni təklif
NASA-nın bir qrup alimi Marsa xüsusi hazırlanmış maqnit qalxan göndərməyi təklif edir. Məqsəd heç də ölü planet olmayan Marsda həyat mənbələrini araşdırmaq, gələcəkdə qırmızı planetin atmosfer vəziyyətini, su və okean mənbələrini bərpa etmək, həmçinin böyük ehtimalla Marsı Günəşin hücumundan qorumaq...
Alimlər: Venesiya şəhərini su basa bilər
İtaliya alimləri Venesiya şəhərinin su altında qala biləcəyindən narahatdırlar. Novator.az xəbər verir ki, İtaliya Geofizika və Vulkanologiya İnstitutunun tədqiqatçıları Leççe, Katanni, Paris və Marseldən olan həmkarları ilə birgə araşdırma aparıblar. Onlar bildiriblər ki, iqlim dəyişikliyi və qloba...
Elm və sənətdən qadınlara nəzər salanda
Dilarə MEHDİ professor Bir terminin açıqlanması «Problemlərin identifikasiyası» adlanan formulu bizim oxucular xeyli məzmunlu yöndən mənimsəməlidirlər. «İdentifikasiya» eyniləşdirməkdir, bizim dilimizdə isə «bir-ləşdirmək»dir. Ancaq «birləşdirmək» sözünü «identifiksiya» sözünə ekvivalent və ya sinon...
“Bunun nə dərəcədə düzgün olduğunu sonrakı tədqiqatlar göstərəcək”
Amerikalı və belçikalı astronomlar Dolça bürcündə Yerə bənzər 7 ekzoplanetdən ibarət sistemin aşkarlandığı barədə bəyanatla çıxış ediblər. AZƏRTAC “Euronews” telekanalına istinadla xəbər verir ki, fevralın 22-də NASA-nın elmi bölməsinin rəhbəri Tomas Surbuhen TRAPPIST-1 adlanan tənha ulduzun ətrafın...
Bir qrup alim Ayı ayrıca planet kimi öyrənməyi təklif edir
Yerin yeganə peyki olan Ay indən sonra planet adlandırıla bilər. Novator.az xəbər verir ki, belə bir təkliflə NASA alimləri çıxış ediblər. Onlar bildiriblər ki, Günəş sisteminə daxil olan digər planetlər kimi Ayı da planet saymaq və onu ayrıca planet kimi tədqiq etmək olar. Ayın Saturn, Titan, Yupit...
Ekoloji cəhətdən təmiz enerji verən pəncərələr hazırlanıb
Rusiya Uzaq Şərq Federal Universitetinin alimləri günəş enerjisini elektrik enerjisinə çevirən pəncərələr hazırlayıblar. Novator.az-ın məlumatına görə, alimlər adi polimer pəncərələrə günəş batareyası ilə təchiz olunmuş xüsusi örtüklər əlavə ediblər. Həmin örtüklər günəş enerjisini toplayaraq elektr...